centrum voor spiritualiteit en zingeving ... omdat leven meer is …

TERUGBLIK ACTIVITEITEN 2020 JANUARI T/M JULI

U kunt de foto's vergroten door erop te klikken.

12 maart 2020: MARIA MAGDALENA DOOR DE EEUWEN HEEN

We zaten met heel wat belangstellenden te luisteren en te kijken naar wat Marieke Milder, theoloog, ons over Maria Magdalena vertelde en liet zien. Ze begon met de teksten die er in de bijbel staan waarin Maria Magdalena voorkomt en de teksten waarin het alleen over een Maria gaat die in de loop van de tijd allemaal aan haar zijn toegeschreven. Hierdoor zijn de verhalen in omloop gekomen van vrouw die als eerste de opstanding van Jezus mocht doorvertellen, de vrouw die leiding gaf aan de groep vrouwen achter Jezus als ook de zondige vrouw, de zus van Lazarus enz. Alsof er maar twee Maria’s bestonden in die tijd: de moeder van Jezus en Maria uit Magdala.

Na de pauze werd een aantal legendes verteld waarin Maria Magdalena een belangrijke rol speelt.

En bij alle teksten en verhalen werd een schat aan schilderijen en beelden getoond; van oude meesters zoals Jan van Eyck, Dürer, Carravaggio of Rubens tot modern werk van een aantal naamlozen en Dumas. En altijd was Maria afgebeeld met lange, vaak rode haren, een rode jurk en met een kruikje olie bij de voeten van Jezus. 

20 februari 2020: SAMEN ETEN & SAMEN KIJKEN: FLORENCE FOSTER JENKINS

Evenals vorige maand stond een bijzondere vrouw uit de vorige eeuw centraal in het verhaal van deze film: Florence Foster Jenkins. Opnieuw een vrouw die haar leven heeft gewijd aan muziek, naast haar echtgenoot, de liefde van haar leven. Een prachtige rol van Meryl Streep. Florence wilde zingen ... en ze zong! Zong ze zuiver? Nee. Zong ze ritmisch? Ook niet. Zong ze gepassioneerd? Absoluut! Haar hoogtepunt beleefde ze tijdens een optreden in Carnegie Hall, dat ze gaf voor oorlogsveteranen. Aanvankelijke beschimpt, maar uiteindelijk beloond voor haar passie en authenticiteit, met een ovationeel applaus door het talrijke publiek. Maar de vakpers was meedogenloos en haar zorgzame echtgenoot (Hugh Grant) kon haar hiervoor niet meer afschermen. Zelf zei ze hierover: "Ze kunnen zeggen dat ik niet zingen kán, maar niemand kan zeggen dat ik niet gezongen héb". Deze opmerking en het feit dat ze, tegen de stroom in, tóch ging voor haar droom maakte indruk op de toeschouwers. Samen met een lekkere lunch en de plezierige ontmoeting met filmliefhebbers zorgde Florence Foster Jenkins dan ook voor alweer een mooie middag.

12 februari 2020: TROOST UIT DE BIJBEL

Het is een voorrecht om naar iemand te luisteren met een onuitputtelijke kennis, gevoel voor humor, en een inspirerende spiritualiteit. Zo iemand is pastor Harrie Brouwers.

Het onderwerp vandaag was “Troost uit de Bijbel.” Etymologisch betekent troost houvast. Om te beginnen stelde hij vast wat troost níet is. Het helpt niet om te verwijzen naar iemand die het nóg zwaarder heeft, en ook niet om te zeggen dat het vast wel beter wordt. Afleiding helpt ook al niet. Een arm om iemand heen biedt troost en geeft de ander ruimte om te huilen.

Vervolgens citeerde hij Elie Wiesel: het tegenovergestelde van liefde is niet haat maar onverschilligheid. Daar gaat de wereld aan kapot.

Daarna volgde een aantal Bijbelcitaten. Die zijn doorgaans objectief, zakelijk, emotie-loos. Zo niet de jammerklacht van David over zijn gesneuvelde zoon Absalom (2 Sam 18,24).

Thomas van Aquino noemt zeven vormen van troost, Anselm Grun voegt er daar nog tien aan toe. Om er enkele te noemen: slapen, huilen, de waarheid herkennen, bidden.

Roken en drinken en andere verslavingen helpen niet, rituelen wel, die kennen een vast patroon, dat biedt veiligheid, houvast.

We hebben ook twee liederen beluisterd. Het Consolamini, troostlied bij uitstek, en Eine jiddische mama. Daarnaast werd een aantal schilderingen getoond van de achtste statie: Vrouwen die Jezus troosten. Vaak lijkt het of Jezus de vrouwen troost. De lijdende is immers degene die als enige kan troosten, hij of zij heeft als enige recht van spreken.

Pastor Brouwers sloot af met een prachtige tekst van Bonnhoefer. Deze kunt u terugvinden in het pdf.bestand dat u via hiernaast staande link kunt downloaden, samen met de citaten van Elie Wiesel en Toon Hermans.


Wij verheugen ons nu al op volgend jaar!

5 februari 2020: DE VONDST, ARCHEOLOGISCH CENTRUM HEERLEN

Deze middag waren we te gast bij het archeologisch depot en werkplaats de Vondst in Heerlen. Gelegen in wat in Heerlen ‘Het Romeins Kwartier’ moet worden. Dhr. Schepers leidde ons rond en vertelde dat de locatie in Heerlen uiteindelijk tot stand is gekomen na een ‘sollicitatie‘ van een groot aantal gemeentes. Naast de ligging op het kruispunt van de 2 grote Romeinse wegen: de 'Via Belgica' van Boulogne-sur-Mer naar  Keulen en de 'Via Traiana' van Aken naar Xanten, was er een prachtig gebouw beschikbaar. Deze twee argumenten gaven de doorslag om de Vondst in Heerlen te vestigen.  Gemeente Heerlen, restauratie-atelier Restaura en de provincie Limburg met hun archeologische archieven hebben hier hun krachten gebundeld om het archeologisch erfgoed in beeld te brengen. We zagen de archeologische hotspot waar vrijwilligers op dat moment bezig waren een grote hoeveelheid opgegraven scherven bij kasteel Schaesberg (zie ons verdere programma van dit jaar) uit te zoeken en te catalogiseren.

Daarna leidde dhr. Ton Lupak, directeur van Restaura ons rond in het restauratiegedeelte en zagen we een aantal projecten van vondsten uit Nederland, België en Duitsland waar archeologen aan het schoonmaken en restaureren waren: het was een eye-opener. Gecompliceerde bewerkingen die nodig zijn om de vondsten museumklaar te maken: heel specialistisch werk dat nu mogelijk is geworden in deze mooie werkplaats.

Voor ons was het een hele andere manier om naar archeologie te kijken. Alle deelnemers waren onder de indruk. Foto’s bij deze terugblik en de websites van de Vondst en Restaura kunnen u een nog beter beeld geven.

We dronken daarna nog koffie/thee/fris in de aangename omgeving van Jansen en Jansen in de Dr. Poelsstraat.

21 januari 2020: ZO KAN HET LICHT ERIN

Dit was zo’n avond die je heel lang bij blijft. Frank Kazenbroot, schrijver van “Wees lief voor deze ziel. Veertig vensters op Leonard Cohen”, kwam vertellen over de spiritualiteit van Cohen. Veel liefhebbers van de songs van Cohen waren hierop afgekomen. Maar dit was een hele ander Cohen. Zeven songs werden besproken, waarbij telkens een kaars werd aangestoken. Tussendoor werd steeds een deel ven het leven van Cohen verteld. En dan ontstaat langzaam het portret van een vaak depressieve, eenzame, melancholieke, (god?)zoekende man. Het ging vooral om de teksten. Cohen schaafde aan de tekst tot die geheel naar zijn zin was. Over het lied Anthem bijvoorbeeld heeft hij zes jaar gedaan.

Zijn joodse wortels zijn niet alleen in sommige teksten herkenbaar, maar ook in sommige melodieën, gebaseerd op de oude gezangen uit de synagoge. 

Op zijn zoektocht onderzocht de jood Cohen alle grote godsdiensten, de kabbala, de dichter Lorcia, Meister Eckhart en ander mystici. Vijf jaar lang heeft hij zich teruggetrokken in een Boeddhistisch klooster. En bijna iedereen van ons herkende iets van zichzelf in zijn songs. Het leven is vallen en opstaan, licht en duisternis, subliem verwoord in de volgende regels:                

There is a crack in everything

That’s how the light gets in

 Wij gingen verlicht naar huis. 

Hiernaast kunt u de behandelde liedteksten downloaden om ze nog eens rustig door te lezen


17 januari 2020: ICONOGRAFIE IN DE ORTHODOXE KERKEN

Tegen de passende achtergrond van het Sjevemethoes, de voormalige Protestantse kerk van Chevremont in Kerkrade, deelden Patrick en Marita Heckmanns de geheimen van de Iconen in de Orthodox kerken met een groep belangstellenden. Maritha had een groot aantal iconen van haar eigen hand meegebracht en uitgestald, wat meteen enorm tot de verbeelding sprak.

Patrick opende de presentatie met een duidelijke uitleg over plaats van de iconen in de orthodoxe liturgie en het persoonlijk geloofsleven. Een en ander geïllustreerd met beelden. Hij ging in op de geschiedenis met het iconoclasme, beeldenstormen die in de orthodoxie plaatsvonden in de 7e tot 8e eeuw. In 843 werd de rol van de iconen definitief weer erkend en goedgekeurd. De iconen staan voor de plaatsvervangende aanwezigheid van de afgebeelde figuren. Deze iconen worden vereerd maar niet aanbeden. De afgebeelde personen worden aanbeden, niet de afbeeldingen. De iconen, de beelden, vormen samen met de Bijbel, de woorden, het hele verhaal. Bepaalde iconen begeleiden de gelovigen hun hele leven. Men krijgt bij de geboorte vaak een icoon van de persoonlijke patroonheilige, die uiteindelijk na een hopelijk lang en goed leven in de kist op de borst van de overledene wordt gelegd. Men komt daar dan ook niet ‘onder de groene zoden’ te liggen maar, zoals men daar zegt ‘onder de iconen’. Het was een buitengewoon boeiend verhaal. In de koffie/theepauze met bij het thema passende griekse koek was er veel belangstelling voor de uitgestalde iconen waarna Marita de lezing vervolgde met uitleg over de techniek van het maken van iconen, de strikte regels waar deze aan moeten voldoen en de symbolische betekenis van kleuren en attributen en bijschriften. Indrukwekkend! Veel aanwezigen zagen Maria van Eeuwig duren Bijstand plotseling met nieuwe ogen en waarschijnlijk voor het eerst tot in detail. Na het beantwoorden van allerlei vragen werd de avond rond half 10 afgesloten met dank aan Patrick en Marita voor de interessante, mooie en leerzame avond en dank aan de aanwezigen voor hun aandacht en gezelligheid. 

16 januari 2020: SAMEN ETEN & SAMEN KIJKEN: DE DIRIGENT  

Bij de eerste film-lunch van het nieuwe decennium zaten we met een maximaal aantal bezoekers aan tafel. De ontmoeting na twee maanden was hartelijk. Goede wensen werden uitgewisseld bij alvast een kopje koffie of thee. Om kwart voor één gingen we aan de snert met brood waar ieder zich royaal aan tegoed kon doen en deed. Ook de mandarijnen vonden gretig aftrek. De gesprekken waren geanimeerd, kortom het was een bijzonder genoeglijke maaltijd. Vervolgens zagen we de prachtige film: DE DIRIGENT over het leven, de passie en de strijd van Antonia Brico, een van de eerste vrouwelijke dirigenten in de twintiger jaren van de vorige eeuw. Destijds een ongekend en ook onerkend fenomeen, maar ook nu nog een uitzonderlijk gegeven. Dat zij van Nederlandse afkomst was prikkelde onze chauvinistische trots, maar dat ze tegelijkertijd door het Concertgebouworkest werd geweigerd als gastdirigent noopt tot schaamte. Een film die ons dwong in de spiegel te kijken.  

Het gesprek achteraf was dan ook geanimeerd. Opgemerkt werd dat het mooi was om te zien hoe Antonia de regie nam over haar eigen leven en niemand anders dan zichzelf daarvoor verantwoordelijk hield. Ook werd duidelijk dat het voor het volhouden van een strijd als die van Antonia, onontbeerlijk is om mensen om je heen te hebben die je steunen. Veel aanwezige vrouwen hadden nog de ervaring van ”datum huwelijk is datum ontslag” of werden iets later geacht thuis te blijven voor de kinderen of minimaal part-time te gaan werken. Het gesprek leidde tot de conclusie dat er veel is verbeterd maar dat het verschil in de positie tussen mannen en vrouwen nog altijd bestaat en ook door onszelf, mannen én vrouwen nog altijd in stand wordt gehouden. Toch waren er ook hoopvolle geluiden van bezoekers, die bij hun kinderen en kleinkinderen zagen dat ‘gender’:  man – vrouw en alles wat daarnaast of daartussen bestaat of wordt beleefd er veel minder en ooit misschien helemaal niet meer toe doet.  

Het was weer een mooie middag! 

11 januari 2020: DE DRIE RINGEN LEZING - BAS SCHOONDERWOERD

In de sfeervolle  en prachtig verbouwde HUB in Kerkrade, waarin het Theater is gehuisvest, werd onze jaarlijkse De drie ringen-lezing dit jaar uitgesproken door Bas Schoonderwoerd, directeur van de Parkstad -Theaters (Heerlen & Kerkrade).

Hij benadrukte het belang van verhalen vertellen en het theater als een van de weinige plekken waar dat nog live gebeurt. In het delen van verhalen krijgt de verbeelding de ruimte. Mensen hebben behoefte aan betekenisvolle ontmoetingen waarbij nieuwe inzichten ontwikkeld kunnen worden. Het theater is voor Bas Schoonderwoerd de plek om elkaar nieuwe vragen te stellen en naar nieuwe antwoorden te zoeken, om nieuwe identiteiten te herkennen. Een betekenisvolle plek die de laatste jaren in Parkstad een grote groei heeft laten zien. De behoefte aan die verhalen in muziek, dans, toneel, musical, is er bij velen.  

Hij schetste de geschiedenis van bloei en afbraak van veel cultuuruitingen sinds eind tachtiger jaren door jammerlijk beleid gevolgd door bezuinigingen. Maar hij gaf ook een hoopvol vergezicht voor een toekomst in onze regio waar meer 600.00 mensen wonen (te vergelijken met een stad als Den Haag of Rotterdam) en we met meer differentiatie en meer specialisatie per theater een veel groter en mooier aanbod kunnen krijgen. En voor dat toekomstbeeld was er een groot applaus.  

Na afloop werden we getrakteerd op een drankje en hapje aan de bar. In de gezellige zitjes en aan de prettige sta-tafels werd nog lang nagepraat.  

Het nieuwe jaar is weer begonnen! 

 De tekst van de gehele lezing kunt u hiernaast downloaden ==>